All90 / Hızlı erişim

Neyi keşfetmek istersin?

Aramaya başlamak için bir ad veya konu yaz.

Sonucu açmak için seç.Esc · Kapat

ALL90 / SÖZLÜK

Futbol sözlüğü

Maç izlerken veya istatistiklere bakarken karşılaştığın kavramlar: kısa açıklama, hesap ve örneklerle.

117 terim

Bir terimin burada açıklanması, her sezon için o verinin bulunduğu anlamına gelmiyor. Verinin dönemini ilgili analizde, kaynaklarını yöntem sayfasında görebilirsin.

9

90 dakika başına#
Per 90

Farklı süreler alan oyuncuları karşılaştırmak için istatistiği 90 dakikaya oranlama.

İstatistik / oynanan dakika × 90

A

Altı numara#
Holding midfielder

Savunmanın önünde denge ve bağlantı görevleri üstlenen orta saha rolü. Forma numarası değil, saha içi görev tarifidir.

Arşiv dönemi#
Archive coverage

Bir istatistiğe dahil edilen tarih aralığı. Arşivdeki dönem, kulübün tüm geçmişiyle aynı olmayabilir.

Asist#
Assist

Gol öncesinde gole katkı veren son pas. Ayrıntılı sayım kuralları kaynağa göre değişebilir.

Atılan gol#
Goals for (GF)

Bir takımın maç sonuçlarına yazılan toplam golü. Hükmen verilen goller dahil olabilir.

Averaj#
Goal difference

Gündelik kullanımda gol farkı anlamına gelir. All90 tablolarında AV, atılan gol eksi yenilen goldür; tek başına tüm sezonların eşitlik bozma kuralını anlatmaz.

Ayakla atılan gol#
Left / right foot

Son vuruşun sol ya da sağ ayakla yapılması. Ayak bilgisi bilinmiyorsa tahmin edilmez.

B

Beklenen gol#
Expected goals (xG)

Bir şutun gol olma olasılığına verilen değer. Mesafe, açı ve vuruş türü gibi bilgiler kullanılır.

Beklenen gol farkı#
Expected goal difference (xGD)

Üretilen xG ile rakibe verilen xG arasındaki fark. Bitiricilikten bağımsız bir pozisyon dengesi sunar; maçın sonucunu garanti etmez.

xG − xGA

Beklenen yenilen gol#
Expected goals against (xGA)

Rakibin ürettiği şutların xG toplamı. Düşük değer, rakibe daha az veya daha düşük olasılıklı pozisyon verildiğini gösterir.

xGA

Beraberlik#
Draw (B)

Maç sonunda iki takımın gol sayısının eşit olması.

Beraberlik oranı#
Draw rate

Maçların yüzde kaçının beraberlikle bittiği.

Beraberlik / maç × 100

Beş ve üzeri gol#
Five or more goals

Toplam en az beş golün olduğu maç.

Blok#
Blocked shot

Rakibin şutunu savunma oyuncusunun engellemesi. Kaynaklar son çizgi müdahalelerini farklı sayabilir.

Büyük fırsat#
Big chance

Sağlayıcının, oyuncunun gol atmasının makul biçimde beklendiği belirgin gol fırsatı olarak sınıflandırdığı pozisyon. Her şut veya her yüksek xG değeri otomatik olarak bu sınıfa girmez.

C

Ceza sahası#
Penalty area

Kalenin önündeki büyük dikdörtgen alan. Alanı çevreleyen çizgiler de ceza sahasına dahil.

Ceza sahası dışından gol#
Outside the box

Gol olan vuruşun ceza sahasının dışından yapılması.

Ceza sahası içinden gol#
Inside the box

Gol olan vuruşun ceza sahası içinde yapılması. Penaltı golleri de içeride yer alabilir.

Ceza sahasında topla buluşma#
Touches in the opposition box

Oyuncunun rakip ceza sahasında topa yaptığı temaslar. Ceza sahasına girilen hücum sayısıyla aynı değildir; bir hücumda birden fazla temas olabilir.

D

Dağılım grafiği#
Scatter plot

Her takım veya oyuncuyu iki ölçünün kesiştiği noktaya yerleştirdik. İşaretler çakışınca armayı kaydırıp gerçek konuma ince bir çizgiyle bağladık.

Deplasman#
Away

Fikstürde konuk takım olarak belirtilen taraf.

Deplasman galibiyeti oranı#
Away win rate

Deplasman takımının kazandığı maçların, ligdeki tüm maçlar içindeki payı.

Deplasman galibiyeti / maç × 100

Deplasmanda gol atamama oranı#
Away team failed to score

Konuk takımın gol atamadığı maçların payı. 0-0 beraberlikler de dahil.

Deplasmanın gol atamadığı maç / maç × 100

Devreden puan#
Carried points

Çok aşamalı bir sezonun sonraki aşamasına taşınan puan. 2011/12 gibi sezonlarda aşamalar ve kayıtlı devreden puanlar ayrı gösterilir.

Diziliş#
Formation

Oyuncuların sahaya yerleşme düzeni. 4-4-2 ve 4-3-3 gibi gösterimlerde kaleci sayılmaz.

E

Eksik veri#
Missing data

Bilginin bulunmaması. Sıfırdan farklıdır: bilinmeyen gol türü, o türde hiç gol olmadığı anlamına gelmez.

Eleme barajı ve eleme aşaması barajı#
Qualifying play-off / knockout phase play-off

İlki ana organizasyona geçiş için oynanan ön elemedir; ikincisi lig aşamasından sonra eleme turlarına geçiştir. Avrupa tablosunda birbirinden ayrılır.

Elo puanı#
Elo rating

Rakibin gücünü ve maç sonucunu birlikte değerlendiren güç puanı. Sezonlar arasında sıfırlanmadığı için puan durumuyla aynı şeyi göstermez.

En az maç koşulu#
Minimum matches

Sıralamaya girmek için gereken maç sayısı. Kullandığımız eşiği her karşılaştırmanın yanında belirttik.

Ev sahibi#
Home

Fikstürde ev sahibi olarak belirtilen takım. Maç farklı veya tarafsız bir sahada oynanmış olabilir.

Ev sahibi galibiyeti oranı#
Home win rate

Ev sahibinin kazandığı maçların, ligdeki tüm maçlar içindeki payı.

Ev sahibi galibiyeti / maç × 100

Ev sahibi–deplasman gol farkı#
Home–away goal difference

Ev sahiplerinin toplam golü ile konukların toplam golü arasındaki farkın maç başına karşılığı.

(Ev golleri − deplasman golleri) / maç

Ev sahibinin gol atamama oranı#
Home team failed to score

Ev sahibi takımın gol atamadığı maçların payı. 0-0 beraberlikler de dahil.

Ev sahibinin gol atamadığı maç / maç × 100

F

Faul#
Foul

Serbest vuruş veya penaltıyla cezalandırılan, kurallara aykırı hareket.

Fikstür#
Fixture list

Karşılaşmaların hangi sırayla ve hangi tarihlerde oynanacağını gösteren program.

Fikstür zorluğu#
Schedule difficulty

Oynanan veya kalan maçlardaki rakiplerin gücünü ve saha dağılımını aynı ölçekte karşılaştırdık. Takımın kendi gücünü bu sıralamaya katmadık.

Final tablosu#
Final standings

Sezon veya aşama sonunda oluşan resmî sıralama. Tablonun bulunması, her maçın tarih, kadro ve golcü ayrıntısının bulunduğu anlamına gelmez.

G

Galibiyet#
Win (G)

Maçta rakibinden daha fazla gol atan takımın sonucu. Penaltı serisi ayrıca değerlendirilir.

Galibiyet oranı#
Win rate

Maçların yüzde kaçının galibiyetle bittiği.

Galibiyet / maç × 100

20 maçta 12 galibiyet: %60.

Geçiş hücumu#
Attacking transition

Top kazanıldıktan sonra rakip savunma yerleşmeden hücuma çıkılması. Her hızlı paslaşma otomatik olarak geçiş hücumu sayılmaz.

Gol farkı#
Goal difference (GD)

Atılan gol eksi yenilen gol. Buradaki tanım, her ligdeki resmî eşitlik bozma kuralıyla aynı olmayabilir.

Atılan gol − yenilen gol

30 gol atıp 20 gol yiyen takımın gol farkı +10.

Gol katkısı#
Goals plus assists

Kayıtlı gol ve asistlerin toplamı. All90 yalnızca iki istatistiğin de bulunduğu kulüp/sezon dönemlerini toplar; gol ve asistlerin maç kapsamları farklı olabildiği için ayrı belirtilir.

Gol türü#
Goal type

Golün vuruşu, yeri veya oluş biçimi. Aynı gol hem penaltı, hem sağ ayakla, hem ceza sahası içinden olabilir.

Gol yemeden bitirilen maç#
Clean sheet

Takımın rakibine gol izni vermediği maç. 0-0 beraberlik de buna dahil.

Gol yememe oranı#
Clean sheet rate

Gol yemeden bitirilen maçların toplam içindeki payı.

Gol yenmeyen maç / maç × 100

Golsüz maç#
Goalless draw

0-0 biten maç.

Güven aralığı#
Confidence interval

Bir tahminin örneklem değişse ne kadar oynayabileceğini gösteren aralık. Dar aralık daha az örnekleme belirsizliği demektir; yöntemin doğru olduğunu tek başına kanıtlamaz.

H

Hat-trick#
Hat-trick

Bir oyuncunun aynı maçta üç gol atması. Penaltı serisindeki vuruşları maç golüne eklemedik.

Hükmen gol#
Awarded goal

Tescilli skorun içinde yer alıp bir futbolcunun vuruşuna bağlanamayan gol. Takım skoruna dahil olabilir; golcü ve vuruş türü uydurulmaz.

Hükmen sonuç#
Awarded result

Sahadaki skordan farklı olabilen, yetkili kurumun kararıyla belirlenen resmî sonuç.

İ

İkili averaj#
Head-to-head tiebreak

Eşit puanlı takımların kendi aralarındaki maçlarına dayanan eşitlik bozma yaklaşımı. Uygulanma sırası sezonun kurallarına bağlıdır; arşivde kaynağın resmî sırası korunur.

İlk 11#
Starting XI

Maça sahada başlayan oyuncular.

İsabetli şut#
Shot on target

Gol olan, kalecinin kurtardığı veya son savunmacının kale çizgisinden çıkardığı şut.

K

Kafa golü#
Headed goal

Topa başla yapılan son vuruşun gol olması.

Karşılıklı gol#
Both teams to score

İki takımın da gol attığı maç. 2-1 dahil, 3-0 dahil değil.

Kayıp zaman ilavesi#
Added time

Değişiklik, sakatlık gibi duraklamalar için devrenin sonuna eklenen süre.

Kendi kalesine gol#
Own goal

Oyuncunun topu kendi takımının kalesine göndermesiyle rakibe yazılan gol.

Kırmızı kart#
Red card

Oyuncunun oyundan ihraç edilmesi.

Kilit pas#
Key pass

Takım arkadaşını gol olmayan bir şuta götüren son pas.

Korelasyon#
Correlation

İki değişkenin birlikte nasıl hareket ettiğini özetler. Birlikte artmaları, birinin diğerine neden olduğu anlamına gelmez.

Korner#
Corner kick

Top savunma takımına son temasından sonra gol çizgisini gol olmadan geçtiğinde oyunun köşeden başlatılması.

Kurtarış#
Save

Kalecinin gol olabilecek bir şutu durdurması.

L

Lig adının tarihsel bağlamı#
Historical competition names

1. Lig ve Süper Lig adları farklı dönemlerde farklı kademeleri ifade edebilir. Bir kaydı okurken sezon ve organizasyon kimliği birlikte dikkate alınır.

M

Maç#
Match

İki takım arasındaki karşılaşma. All90’da aynı maç toplamda bir kez sayılır.

Maç başına dağılan toplam puan#
Standard points per match

Üç puanlı düzende bir maçta iki takıma dağılan toplam puanın ortalaması. Galibiyetli maç üç, beraberlik iki puan dağıtır.

(3 × kazananı olan maç + 2 × beraberlik) / maç

Maç başına gol#
Goals per match

Toplam golün maç sayısına bölünmesi. Takım ve lig için farklı toplamlar kullanılır.

Toplam gol / maç sayısı

10 maçta toplam 25 gol: maç başına 2,5 gol.

Maç başına puan#
Points per game (PPG)

Toplanan puanın oynanan maç sayısına bölümü. Tarihsel karşılaştırmalarda ortak üç puan hesabı kullanıldıysa bunu ayrıca belirttik.

puan / maç

Maça çıkma#
Appearance

Oyuncunun ilk 11’de veya sonradan oyuna girerek maçta süre alması. Yedek kulübesinde kalmak yeterli değil.

Mağlubiyet#
Loss (M)

Maçta rakibinden daha az gol atan takımın sonucu.

Medyan#
Median

Değerleri sıraladığımızda ortada kalan değer. Çift sayıda gözlemde ortadaki iki değerin ortalamasını aldık. Aşırı değerlerden aritmetik ortalamaya göre daha az etkilenir.

Millî Lig#
National league

1959’da başlayan ulusal lig döneminin tarihsel adı. Sitede 1959 sezonu ile 1959/60 sezonu ayrı tutulur.

Monte Carlo simülasyonu#
Monte Carlo simulation

Olası maç sonuçlarını çok sayıda sezon boyunca ürettik. Şampiyonluk, ilk beş ve düşme ihtimallerini bu tekrarların sonuçlarından hesapladık.

O

Ofsayt#
Offside

Ofsayt pozisyonundaki oyuncunun oyuna aktif olarak katılmasıyla oluşan ihlal. Pozisyon tek başına ihlal değildir.

Oran#
Rate / percentage

Bir parçanın bütüne göre büyüklüğü. Yüzdeyle gösterildiğinde 100 ile çarpılır.

Ortalama#
Mean

Değerler toplamının gözlem sayısına bölünmesi.

Toplam / sayı

Ö

Önde baskı#
High press

Rakibin kendi yarı alanında oyun kurmasını baskıyla zorlaştırma yaklaşımı. Yalnız topa sahip olma veya faul sayısından ölçülemez.

Önde geçen süre#
Time leading

Takımın skor üstünlüğünü koruduğu dakikalar. Normal 90 dakikayı esas aldık; bu ölçü topun oyunda kaldığı efektif süre değildir.

Örneklem#
Sample

Bir karşılaştırmada kullanılan maçlar veya oyuncular. Küçük örneklemlerde birkaç sonuç oranı çok değiştirebilir.

P

Pas arası#
Interception

Rakibin pasını okuyup topun yoluna girerek kesme.

Pas isabeti#
Pass accuracy

Takım arkadaşına ulaşan pasların toplam paslara oranı.

İsabetli pas / toplam pas × 100

Pay ve payda#
Numerator / denominator

Bölme işleminde üstteki sayı pay, alttaki payda. Oranın hangi maçlara göre hesaplandığını belirler.

Penaltı#
Penalty kick

Ceza sahasında yapılan, direkt serbest vuruş gerektiren bir ihlalin ardından verilen vuruş.

Penaltı serisi#
Penalty shoot-out

Gerekli olduğunda kazananı belirlemek için maçtan sonra kullanılan seri. Goller maç skoruna eklenmez.

Play-off#
Play-off

Organizasyonun formatına göre normal sezonun ardından oynanan ek aşama.

Puan silme#
Points deduction

Bir takıma uygulanan puan cezası. Galibiyet ve beraberlikten hesaplanan ham puanla resmî tablo puanı bu nedenle farklı olabilir.

R

Radar grafiği#
Radar chart

Birden fazla ölçüyü ortak ölçeğe taşıyarak takımların profillerini kıyasladık. Dışa doğru büyümenin ne anlama geldiğini eksen yönünde belirttik; alan, doğrudan toplam kalite puanı değildir.

S

Sahte dokuz#
False nine

Merkez forvetin geriye gelerek savunmacıları yerinden çıkarmayı ve arkadaşlarına alan açmayı hedeflediği rol.

Sarı kart#
Yellow card

Oyuncuya verilen ihtar.

Serbest vuruş#
Free kick

Bir ihlal sonrasında verilen vuruş. Direkt vuruştan doğrudan gol olabilir; endirektte başka oyuncuya temas gerekir.

Sezon#
Season

Bir organizasyonun o dönemdeki maçları. 1959 ile 1959/60 ayrı sezonlardır.

Sıra#
Rank

Seçilen istatistikte kulübün yeri. Eşit değerler aynı sırayı paylaşır; sonraki sıra atlanır.

1 + daha yüksek değere sahip kulüp sayısı

İki kulüp 1. ise sonraki kulüp 3. olur.

Standart dağıtılan puan#
Standard points

Galibiyete üç, beraberliğe bir puan verilen hesaptaki toplam. Puan silme kararları dahil değil.

Ş

Şampiyonluk#
Championship

Bir organizasyonu kazanan kulübün başarısı. Lig ve kupa şampiyonlukları ayrı sayılır.

Şampiyonluk ihtimali#
Title probability

Modelin tekrar tekrar oynattığı sezonların ne kadarında takımın şampiyon olduğunu gösterir. Bir tahmindir; kesin sonuç veya bahis oranı değildir.

Şampiyonluk serisi#
Consecutive titles

Aynı kulübün ara vermeden, art arda sezonlarda şampiyon olması.

Şampiyonluk tescili#
Registered championship

TFF’nin tanıdığı toplam ile 1959 sonrası sezon sayımı aynı ölçü değildir. Beşiktaş’ın 1959 öncesi iki tescilli şampiyonluğu, 1959 sonrası sezon grafiğine eklenmez.

Şut#
Shot

Gol amacıyla kaleye yapılan vuruş.

Şut başına xG#
xG per shot

xG toplamını şut sayısına böldük. Bir takımın ortalama şutunun gol olma olasılığını karşılaştırmak için kullandık.

xG / şut

Şut payı#
Shot share

Takımın şutlarının, iki takımın toplam şutları içindeki yüzdesi. Topa sahip olma yüzdesinden farklıdır.

100 × takımın şutları / iki takımın toplam şutları

T

Tek farklı sonuç#
One-goal margin

Kazananın rakibinden bir gol fazla attığı maç. 1-0, 2-1 ve 3-2 örnekleri gibi.

Tescil#
Official ratification

Bir sonucun veya derecenin resmî kayda geçirilmesi. All90, kayıtlı tescilli skorla sahadaki olay kaydını birbirinden ayırır.

Top kapma#
Tackle

Rakibin kontrolündeki topa kurallara uygun müdahale ederek topu ondan alma.

Topa sahip olma#
Possession

Bir takımın topun kontrolüne sahip olduğu oyunun payı. Ölçüm yöntemi kaynağa göre değişebilir.

Toplam#
Total

Seçilen maç veya sezonlardaki değerlerin bir araya getirilmiş hali.

Tur atlama#
Qualification

Bir eleme eşleşmesinin ardından sonraki aşamaya geçmek. Maçı kazanmakla aynı şey değildir.

U

Uzaklaştırma#
Clearance

Tehlikeyi gidermek için, belirli bir takım arkadaşını hedeflemeden topu uzaklaştırma.

Uzatma devreleri#
Extra time

Beraberlik halinde, organizasyon kurallarına göre oynanabilen ek devreler. Kayıp zaman ilavesinden farklıdır.

Ü

Üç ve üzeri fark#
Three-goal margin or more

İki takımın gol sayıları arasında en az üç fark olması. 3-0 dahil, 5-4 dahil değil.

Üç ve üzeri gol#
Three or more goals

İki takımın gollerinin toplamının en az üç olduğu maç.

V

VAR#
Video assistant referee

Video yardımcı hakem sistemi. Gol, penaltı, ihraç ve yanlış oyuncuya kart gibi maçı etkileyen kararlardaki açık ve bariz hataları incelemeye yardımcı olur. İnceleme yetkisi, uygulanan sezon protokolüne bağlıdır.

X

xG farkı: gol − xG#
Goals minus xG

Atılan gol ile üretilen xG arasındaki fark. Bitiricilik, kaleci performansı ve rastlantı birlikte etkileyebilir; farkın kalıcı olacağını varsaymadık.

gol − xG

xG toplamı#
Total xG

Şutların xG değerlerinin toplamı. Gol sayısı ya da kesin bir maç tahmini değildir.

Y

Yarıda kalan maç#
Abandoned match

Tamamlanmadan durdurulan karşılaşma. Arşivdeki resmî sonucu ile sahadaki skor farklı olabilir.

Yenilen gol#
Goals against (GA)

Rakiplerin bir takıma karşı attığı toplam gol.

Yenilmezlik oranı#
Unbeaten rate

Galibiyet veya beraberlikle biten maçların payı.

(Galibiyet + beraberlik) / maç × 100

Yüzde puan#
Percentage point

İki yüzde arasındaki doğrudan fark.

%40 − %30 = 10 yüzde puan

%30’dan %40’a çıkış 10 yüzde puan; göreli artış yaklaşık %33,3.

Yüzdelik sıra#
Percentile rank

Bir değerin karşılaştırma grubunda nerede durduğunu gösterir. Yüksek yüzdelik, ölçütün iyi olduğu anlamına ancak ölçütün yönü bunu destekliyorsa gelir.